Το φαινόμενο των ψηφιακών νομάδων αλλάζει την εικόνα της Κρήτης: Γιατί επιλέγουν το νησί

Ο μετασχηματισμός του εργασιακού χάρτη: γιατί η Ελλάδα μπήκε δυναμικά στον χάρτη των digital nomads

Τα τελευταία χρόνια βλέπουμε τη χώρα να προστίθεται με δύναμη στον παγκόσμιο χάρτη των επαγγελματιών που εργάζονται από απόσταση. Η θέσπιση της ειδικής θεώρησης εισόδου (Digital Nomad Visa) το 2021, η βελτίωση των υποδομών σε πολύ μεγάλες αστικές περιοχές αλλά και σε νησιά, καθώς και οι διάφορες τοπικές πρωτοβουλίες φιλοξενίας, έχουν κάνει την Ελλάδα να θεωρείται πλέον μία πολύ ελκυστική επιλογή για όσους εργάζονται με αυτόν τον τρόπο. Σύμφωνα με στοιχεία που καταγράφει η ελληνική εταιρεία ViOS, η οποία έχει τρεις συνεργατικούς χώρους συνολικής χωρητικότητας 650 ατόμων, η ζήτηση έχει αυξηθεί ραγδαία. Από το 2021, όπου οι αιτήσεις ήταν μόλις 10, το 2022 έφτασαν τις 595 από τρίτες χώρες, και η τάση συνεχίζει να είναι ανοδική από τότε, ειδικά μετά την αύξηση της προβολής το 2023 και την περαιτέρω βελτίωση του θεσμικού πλαισίου. Όπως αναφέρει το AΠΕ ΜΠΕ, η προσέλκυση αυτών των εργαζομένων αποτελεί πλέον στόχο για την πολιτεία και την τοπική αυτοδιοίκηση, με μεγάλο ενδιαφέρον να παρατηρείται για τους ψηφιακούς νομάδες της Κρήτης.

Η άνοδος των ψηφιακοί νομάδες στην Κρήτη

Οι βασικοί κόμβοι που έχει επικεντρωθεί η κοινότητα αυτή είναι η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη, λόγω υποδομών και διεθνούς σύνδεσης, αλλά και η μεγαλόνησος. Στην περιοχή της μεγαλονήσου, το Ηράκλειο και τα Χανιά έχουν ξεχωρίσει, όπως επίσης η Ερμούπολη της Σύρου και η Καλαμάτα. Ακόμη και μεμονωμένες νησιωτικές κοινότητες αναπτύσσουν πλατφόρμες για να προωθήσουν τη διαμονή και την εργασία από τα μέρη τους. Οι περισσότεροι από αυτούς τους επαγγελματίες έρχονται από τρίτες χώρες, αλλά υπάρχει ενδιαφέρον και από Ευρωπαίους. Η μέση ηλικία κυμαίνεται γύρω στα 30 με 40 έτη, οι περισσότεροι έχουν πανεπιστημιακή μόρφωση, με ένα σημαντικό ποσοστό να κατέχει και μεταπτυχιακό τίτλο. Δραστηριοποιούνται κυρίως σε τομείς όπως η πληροφορική, το ψηφιακό μάρκετινγκ, ο σχεδιασμός (design), το ελεύθερο επάγγελμα (freelancing) και οι θέσεις από απόσταση σε νεοφυείς επιχειρήσεις.

Οι προτιμήσεις και οι προκλήσεις των εξ αποστάσεως εργαζομένων

Αυτό που ζητούν κατά προτεραιότητα οι επαγγελματίες αυτοί είναι η σταθερή και πολύ γρήγορη σύνδεση στο διαδίκτυο, οι κατάλληλοι συνεργατικοί χώροι εργασίας (coworking spaces), η εύκολη στέγαση με ευέλικτους όρους, η δημιουργία μιας κοινότητας και η άμεση πρόσβαση στο φυσικό περιβάλλον, όπως η θάλασσα και η φύση. Στα βασικά κίνητρα που τους φέρνουν στην Ελλάδα είναι η ποιότητα ζωής και το ανταγωνιστικό κόστος σε σχέση με μεγάλες δυτικές πόλεις.

Ωστόσο, παραμένουν προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν. Αυτές είναι η ασάφεια γύρω από τη φορολογική κατοικία για όσους μένουν πάνω από 183 ημέρες, η γραφειοκρατία στην εφαρμογή των αδειών διαμονής και η ανεπαρκής δικτύωση στο ίντερνετ σε απομακρυσμένα νησιά. Επίσης, υπάρχει πίεση στις τιμές της στέγασης σε δημοφιλείς περιοχές, όπως η περιοχή όπου αναπτύσσεται το φαινόμενο ψηφιακοί νομάδες Κρήτη. Σε αυτό το πλαίσιο, προτείνονται ενέργειες όπως η απλοποίηση των διαδικασιών και η θέσπιση ειδικών φορολογικών καθεστώτων για τους επαγγελματίες αυτούς. Η συνέχεια θα κριθεί από το πόσο σταθερά θα βελτιωθεί το θεσμικό πλαίσιο και οι τοπικές υποδομές, έτσι ώστε η χώρα να παραμείνει ελκυστική επιλογή για όσους δουλεύουν από απόσταση.