Ο Ρεθυμνιώτης ερευνητής που έσωσε χιλιάδες ανθρώπους και ήταν ο σωτήρας των καρδιοπαθών

Ο σωτήρας των καρδιοπαθών από το Ρέθυμνο

Η ιστορία του γιατρού Κώστα Σμπώκου, του διάσημου καρδιοχειρουργού και ερευνητή που έσωσε ζωές με το πρωτοποριακό του διάλυμα «Sbokos 3 Solution», είναι μία ιστορία ευφυΐας και πείσματος. Με την οξυδέρκεια που τον διέκρινε, κατάφερε να ανοίξει νέα οδό στην επιστήμη του.

Ο Κώστας Σμπώκος γεννήθηκε στα Ανώγεια του Ρεθύμνου, τον Οκτώβριο του 1940. Ήταν το πρώτο από τα πέντε παιδιά του βοσκού Γιώργη Σμπώκου-Κωστακογιώργη και της Ελένης, το γένος Κεφαλογιάννη. Παρά τις αμέτρητες δυσκολίες και την απόλυτη φτώχεια, η δίψα του για ανώτερες σπουδές δεν τον άφησε να καμφθεί. Είχε όρεξη κι ένα κοφτερό μυαλό που δεν τεμπέλιαζε στιγμή.

Κώστας Σμπώκος καρδιοχειρουργός: Από την φτώχεια στις υποτροφίες

Με ένα «Άριστα» στο απολυτήριο από το Γυμνάσιο Ηρακλείου το 1958, εισήχθη στην ιατρική σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Εκεί που η φτώχεια κόντεψε να τον γονατίσει, ήρθε η υποτροφία από το κληροδότημα Παπαδάκη να του αναπτερώσει τις ελπίδες. Διπλασίασε τις προσπάθειές του και εξασφάλισε κι άλλες υποτροφίες από το Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών (Ι.Κ.Υ.) και τον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Σχολικών Επικουρικών Υποτροφιών.

Το καλοκαίρι του 1965, ως πεμπτοετής φοιτητής ιατρικής, παρακολούθησε για δύο μήνες τη λειτουργία της χειρουργικής κλινικής του θώρακος και της καρδιάς του πανεπιστημίου της Upsala στη Σουηδία, μια εξαιρετική ευκαιρία μέσω προγράμματος ανταλλαγής. Ο Κώστας, ξέροντας πως δεν έχει άλλα περιθώρια, έψαχνε τέτοιες ευκαιρίες, φροντίζοντας να εξασφαλίζει τις προϋποθέσεις με σκληρή μελέτη και απόλυτη αφοσίωση στις σπουδές του.

Διεθνής καταξίωση στην καρδιοχειρουργική

Από το 1965 έως το 1972, του χορηγήθηκε υποτροφία του British Council του Λονδίνου. Εκεί, η παραμονή του του έδωσε μοναδικές ευκαιρίες. Παρακολούθησε όλα τα μετεκπαιδευτικά μαθήματα για χειρουργούς θώρακος-καρδιάς στο Institute of diseases of the chest London University, ενώ συμμετείχε ενεργά στην έρευνα για τη μεταμόσχευση πνεύμονος.

Από το 1976 και για ένα χρόνο, εργάστηκε στο Γενικό Νοσοκομείο της Μασαχουσέτης στη Βοστώνη σε σημαντική θέση. Ο διορισμός του στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, ένα από τα πιο φημισμένα νοσοκομεία της Αμερικής, ήταν τιμή για τον νεαρό επιστήμονα και ιδιαίτερα γόνιμη στιγμή για τη σταδιοδρομία του ως καρδιοχειρουργού θώρακος, καρδιάς και αγγείων.

Στο ερευνητικό του έργο εκεί, εργάστηκε πειραματικά στο πρόβλημα της συντήρησης του μυοκαρδίου κατά τις εγχειρίσεις ανοικτής καρδιάς. Το αποκορύφωμα της ερευνητικής του δράσης ήταν ένα νέο διάλυμα καρδιοπληγίας και συντηρήσεως του μυοκαρδίου που δημιούργησε και προς τιμήν του πήρε το όνομά του. Το «Sbokos 3 Solution» συγκρίθηκε με άλλους τρόπους συντήρησης και τα αποτελέσματα έδειξαν ότι υπερέχει κατά πολύ.

Η τραγική κατάληξη ενός λαμπρού επιστήμονα

Ο Κώστας Σμπώκος, σε ηλικία που άλλοι συνέχιζαν την ειδίκευση, ήταν ήδη μέλος πολλών διεθνώς ιατρικών εταιριών, έχοντας δημοσιεύσει δεκάδες άρθρα σε διεθνούς εμβέλειας επιστημονικά περιοδικά. Ανέβηκε ψηλά, αλλά δεν ξέχασε ποτέ την οικογένειά του, ούτε τις ρίζες του. Έμεινε απλός, ανθρώπινος, ένας αυθεντικός Ανωγειανός που κουβαλούσε πάντα μαζί του τις παραδόσεις του.

Κι όμως, μόλις που είχε προλάβει να δημιουργήσει οικογένεια κι ήταν πατέρας δύο μικρών κοριτσιών, ήρθε το τέλος. Τόσο ξαφνικά, εκεί στο γήπεδο που είχε πάει να παρακολουθήσει έναν αγώνα. Αυτός που είχε σώσει τόσες καρδιές, τον πρόδωσε η δική του. Ήταν μόλις 41 χρόνων.

Την Πέμπτη 14 του Γενάρη 1982, έγινε η κηδεία του. Μόλις είχε τελειώσει την υφηγεσία του, αλλά δεν πρόλαβε να την υποβάλει. Και την έβαλαν μαζί του στο φέρετρο. Τραγική φιγούρα και η μάνα του που μοιρολογούσε με τον γνωστό Ανωγειανό τρόπο.

Αυτός ήταν ο Κώστας Σμπώκος. Ο γιατρός που θα μπορούσε να σώσει ακόμα περισσότερο κόσμο, να δημιουργήσει πάνω στην επιστήμη του κι όμως δεν πρόλαβε. Η μνήμη του διατηρείται άσβεστη στη γενέτειρά του με έργα και υποτροφίες. Άνθρωποι με τόση προσφορά δεν πρέπει να χάνονται στη λήθη.

Πηγή:anogi.gr