ΑΑΔΕ: Στο στόχαστρο άνεργοι με καταθέσεις – Πώς ενεργοποιούνται τα τεκμήρια και τι πρέπει να προσέξουν

Χιλιάδες άνεργοι κινδυνεύουν με πρόσθετους φόρους λόγω των τεκμηρίων διαβίωσης, παρότι δεν έχουν πραγματικά εισοδήματα

Χιλιάδες πολίτες που βρίσκονται σε καθεστώς ανεργίας, διατηρώντας ενεργή κάρτα της ΔΥΠΑ, κινδυνεύουν να «εγκλωβιστούν» από τους μηχανισμούς της Αρχής. Αυτό συμβαίνει διότι, παρόλο που δεν έχουν αποκτήσει πραγματικά εισοδήματα, διαθέτουν τραπεζικές καταθέσεις ή περιουσιακά στοιχεία τα οποία θέτουν σε λειτουργία τα τεκμήρια διαβίωσης.

Κάθε χρόνο, ένας μεγάλος αριθμός φορολογουμένων, που ξεπερνά τα 2 εκατομμύρια, έρχεται αντιμέτωπος με την επιβολή επιπλέον φόρων εξαιτίας των τεκμηρίων. Αυτοί οι πολίτες φορολογούνται για ποσά που δεν εισέπραξαν στην πραγματικότητα, αλλά υπολογίζονται πλασματικά από την εφορία.

Πώς «παγιδεύονται» οι πολίτες σε ανεργία

Οι μακροχρόνια άνεργοι, ακόμη και αν δηλώνουν μόνο πολύ μικρά ποσά, όπως τόκους καταθέσεων, ενώ παράλληλα διαθέτουν κάποιο όχημα ή μια μικρή κατοικία, φορολογούνται με βάση το τεκμαρτό εισόδημα και όχι με το πραγματικό. Η κατάσταση αυτή δημιουργεί προβλήματα σε πολλούς φορολογούμενους.

Τα τεκμήρια διαβίωσης υπολογίζονται με βάση αντικειμενικές δαπάνες διαβίωσης και απόκτησης περιουσιακών στοιχείων, όπως είναι οι κατοικίες, τα οχήματα, τα δάνεια, οι πισίνες ή ακόμα και τα δίδακτρα ιδιωτικών σχολείων.

Πραγματικό έναντι τεκμαρτού εισοδήματος

Για να κατανοηθεί το πρόβλημα, χρειάζεται η διάκριση των εννοιών:

• Πραγματικό εισόδημα: Αυτό το ποσό αποδεικνύεται με επίσημα έγγραφα, όπως είναι οι βεβαιώσεις αποδοχών, οι τόκοι, τα ενοίκια, τα μερίσματα ή τα κέρδη επιχειρήσεων.
• Τεκμαρτό εισόδημα: Πρόκειται για το πλασματικό ποσό που καθορίζει η ΑΑΔΕ με βάση αντικειμενικά κριτήρια, όπως η ιδιοκτησία ακινήτων, αυτοκινήτων, η αποπληρωμή δανείων και άλλα περιουσιακά στοιχεία.

Όταν το τεκμαρτό εισόδημα είναι υψηλότερο από το πραγματικό, τότε αυτό φορολογείται. Αυτή η διαδικασία μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένο φόρο ή ακόμη και στην απώλεια δικαιωμάτων για επιδόματα.

Παράδειγμα πλασματικής φορολόγησης

Ένα παράδειγμα είναι ένας μακροχρόνια άνεργος, ο οποίος δεν έχει πραγματικό εισόδημα, αλλά έχει 2 ευρώ τόκους καταθέσεων και μία κατοικία 40 τετραγωνικών μέτρων. Η Αρχή θεωρεί ότι οι ετήσιες αντικειμενικές δαπάνες του ανέρχονται στα 4.600 ευρώ (1.600 ευρώ για το ακίνητο συν το ελάχιστο τεκμήριο των 3.000 ευρώ). Συνεπώς, η εφορία τον φορολογεί ως να είχε εισόδημα 4.600 ευρώ, ακόμη κι αν δεν είχε καμία πηγή εσόδων.

Δυνατότητες κάλυψης των τεκμηρίων

Η ισχύουσα νομοθεσία (άρθρο 30, Ν.4172/2013) προβλέπει εναλλακτικές μεθόδους κάλυψης των τεκμηρίων, ώστε να αποφευχθεί η επιβολή πρόσθετου φόρου. Οι άνεργοι τεκμήρια ΑΑΔΕ πρέπει να γνωρίζουν τους εξής τρόπους:

• Ανάλωση κεφαλαίου προηγούμενων ετών: Ο φορολογούμενος μπορεί να επικαλεστεί εισοδήματα που αποκτήθηκαν έως και 20 χρόνια πριν και δεν καταναλώθηκαν.
• Εισοδήματα που εξαιρούνται ή φορολογούνται αυτοτελώς: Περιλαμβάνονται τα επιδόματα ανεργίας της ΔΥΠΑ, οι αποζημιώσεις απόλυσης, οι τόκοι καταθέσεων και τα κέρδη από ομόλογα.
• Έσοδα από πώληση περιουσίας: Η πώληση ακινήτων, οχημάτων ή μετοχών, εφόσον τεκμηριώνεται με συμβόλαια ή αποδείξεις, μπορεί να δικαιολογήσει πρόσθετα ποσά.
• Επιδόματα ΔΥΠΑ: Τα επιδόματα ανεργίας, μακροχρόνιας ανεργίας και τα εποχικά επιδόματα υπολογίζονται ως ποσά που καλύπτουν αντικειμενικές δαπάνες.
• Δωρεές και δάνεια: Τα νόμιμα καταγεγραμμένα δάνεια ή οι δωρεές χρηματικών ποσών από συγγενείς μπορούν να αξιοποιηθούν.

Συνεπώς, οι πολίτες που είναι άνεργοι και διατηρούν καταθέσεις ή έστω και μικρή περιουσία πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί στις δηλώσεις τους. Η σωστή φοροτεχνική καθοδήγηση και η έγκαιρη προετοιμασία των απαραίτητων δικαιολογητικών είναι κρίσιμη για να αποφευχθούν δυσάρεστες συνέπειες.

Πηγή:enimeroi.gr